Qendra \u201cRes Publica\u201d coi si aplikant\u00eb m\u00eb dt 30. 04. 2013, 50 aplikant\u00eb n\u00eb GJEDNJ, duke arsyetuar k\u00ebrkes\u00ebn e saj n\u00eb nenin 8 t\u00eb konvent\u00ebs europiane t\u00eb t\u00eb drejtave t\u00eb njeriut(KEDNJ).<\/p>\n
N\u00eb rastin konkret konflikti po merr p\u00ebrmasat e nj\u00eb lufte civile midis qiramarr\u00ebsve n\u00eb pronat shtet\u00ebrore t\u00eb shtet\u00ebzuara dhe ish pronar\u00ebve, duken qartazi dy probleme t\u00eb m\u00ebdha sociale t\u00eb cilat shteti nuk po di ti menaxhoj\u00eb si duhet. Nga nj\u00ebra an\u00eb nuk diti n\u00eb koh\u00eb t\u00eb mbronte qytetar\u00ebt e vet ish pronar\u00eb t\u00eb shpron\u00ebsuar n\u00eb shumic\u00ebn e rasteve p\u00ebr shkak t\u00eb ideologjis\u00eb s\u00eb diktatur\u00ebs, por dhe n\u00eb k\u00ebt\u00eb rast t\u00eb justifikuara me kart\u00ebn e Parisit ku p\u00ebrcaktohej se marr\u00ebdh\u00ebniet ekonomike me pushtuesit e luft\u00ebs s\u00eb dyt\u00eb bot\u00ebrore nuk mereshin n\u00eb konsiderat\u00eb, si dhe nga ana tjet\u00ebr nuk diti n\u00eb p\u00ebrcaktoj\u00eb n\u00eb kushte ligjore pozicionin e qiramarr\u00ebsve q\u00eb n\u00eb pjes\u00ebn m\u00eb t\u00eb madhe jan\u00eb n\u00eb kontrat\u00eb t\u00eb rregullt, totalisht n\u00eb mir\u00ebbesim me shtetin Shqiptar. Mos ballafaqimi me problemin e dyt\u00eb social n\u00ebse do t\u00eb marim p\u00ebr t\u00eb mir\u00ebq\u00ebna deklaratat e ministrit Olldashi ka nj\u00eb ngjyrim politik, e k\u00ebsisoj konsiderohet i paligjsh\u00ebm n\u00eb t\u00eb nj\u00ebjt\u00ebn form\u00eb me shpron\u00ebsimet e viteve 45 e n\u00eb vazhdim.<\/p>\n
Po cilat jan\u00eb t\u00eb drejtat e humbura, n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb q\u00eb t\u00eb p\u00ebrfitohej e drejta e pron\u00ebs, nga ish pronar\u00ebt?<\/p>\n
P\u00ebr m\u00eb shum\u00eb informacion po paraqesim me ndryshime t\u00eb vogla pjes\u00eb nga mbrojtja n\u00eb nj\u00eb rast konkret<\/i><\/p>\n
Titulli ekzekutiv dhe veprimet e p\u00ebrmbaruesve kan\u00eb c<\/i><\/b>\u00ebnuar<\/b>\u00a0aspektin substancial dhe procedurial t\u00eb nenin 8 t\u00eb Konvent\u00ebs Europiane p\u00ebr t\u00eb Drejtat e Njeriut.<\/i><\/b><\/p>\n
\u00cbsht\u00eb c\u00ebnuar edhe aspekti substancial t\u00eb nenit 8 t\u00eb Konvent\u00ebs Europiane p\u00ebr t\u00eb Drejtat e Njeriut. Nd\u00ebrhyrjet jan\u00eb b\u00ebr\u00eb n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb arbitrare. Situata ligjore n\u00eb Shqip\u00ebri kishte qen\u00eb e till\u00eb p\u00ebr shum\u00eb se 22 vjet e diktuar dhe nga vendimet e Gjykat\u00ebs Kushtetuese. Nd\u00ebrhyrja me kaq forc\u00eb nuk ka q\u00ebn\u00eb e diktuar nga ndonj\u00eb nevoj\u00eb sociale urgjente dhe n\u00eb nj\u00eb shoq\u00ebri demokratike mos marrja parasysh e k\u00ebtij kushti konsiderohet si shkelje KEDNJ. N\u00eb k\u00ebt\u00eb analiz\u00eb duhet par\u00eb n\u00ebse arsyet jan\u00eb relevante dhe t\u00eb mjaftueshme si dhe t\u00eb b\u00ebhet nj\u00eb peshim i sakt\u00eb iproporcionalitetit<\/i><\/b>, por ka qen\u00eb e dukshme mungesa e proporcionalitetit n\u00eb ndarjen e kostos financiare dhe sociale n\u00eb trajtimin e problemit. D\u00ebbimi e shnd\u00ebrron pal\u00ebn padit\u00ebse n\u00eb persona t\u00eb pastreh\u00eb, duke c\u00ebnuar n\u00eb nj\u00eb shkall\u00eb ekstreme t\u00eb drejtat q\u00eb burojn\u00eb nga neni 8 i Konvent\u00ebs, si dhe duke cenuar thelbin e t\u00eb drejtave t\u00eb tyre, gj\u00eb q\u00eb ndalohet nga neni 17 i Kushtetut\u00ebs. Shteti nuk ka marr\u00eb masat e arsyeshme, duke shfryt\u00ebzuar t\u00eb gjitha burimet n\u00eb dispozicion, q\u00eb t\u00eb siguroj\u00eb nj\u00eb strehimin alternativ adekuat, p\u00ebrpara se t\u00eb vijoj\u00eb me lirimin e banesave dhe zgjidhjen e kontratave ekzistuese t\u00eb qiras\u00eb. Akti Normativ nuk ofron zgjidhje efektive t\u00eb strehimit p\u00ebr k\u00ebrkuesit. Padit\u00ebsit haptazi nuk i p\u00ebrmbushnin kriteret p\u00ebr p\u00ebrfitimin e kredive t\u00eb parashikuara n\u00eb k\u00ebt\u00eb AKT NORMATIV sepse nuk kishin as kolateral, as dor\u00ebzan\u00ebs, as pag\u00eb, e as t\u00eb ardhura t\u00eb tjera t\u00eb mjaftueshme, si dhe mosha e tij \u00ebsht\u00eb shum\u00eb e pafavorshme p\u00ebr t\u00eb p\u00ebrfituar kredi. BKT si banka e ngarkuar p\u00ebr dh\u00ebnien e k\u00ebsaj kredie ka kthyer p\u00ebrgjigje negative n\u00eb t\u00eb gjith\u00eb rastet e 50 aplikueseve, duke mos miratuar kredin\u00eb.<\/p>\n
Edhe organet e pushtetit vendor nuk disponojn\u00eb fondet e duhura dhe banesa sociale sepse n\u00eb Aktin Normativ nuk \u00ebsht\u00eb p\u00ebrcaktuar as buxhet, as m\u00ebnyr\u00eb alokimi, as modalitete t\u00eb tjera sic k\u00ebrkon neni 112 i Kushtetut\u00ebs. N\u00eb rastin konkret padit\u00ebsi \u00ebsht\u00eb n\u00eb kushtet t\u00eb v\u00ebshtira ekonomike, nuk \u00ebsht\u00eb i regjistruar pran\u00eb organeve tatimore p\u00ebr ushtrimin e ndonj\u00eb aktiviteti fitimprur\u00ebs, dhe nuk ka pasuri t\u00eb paluajtshme. N\u00eb k\u00ebto kushte padit\u00ebsit nuk jan\u00eb n\u00eb gjendje q\u00eb t\u00eb sigurojn\u00eb strehim.<\/p>\n
Nuk \u00ebsht\u00eb respektuar dhe aspekti procedural t\u00eb nenit 8 t\u00eb Konvent\u00ebs Evropiane p\u00ebr t\u00eb Drejtat e Njeriut. Si\u00e7 e ka theksuar GJEDNJ, humbja e sht\u00ebpis\u00eb s\u00eb dikujt \u00ebsht\u00eb forma m\u00eb ekstreme e nd\u00ebrhyrjes n\u00eb t\u00eb drejt\u00ebn p\u00ebr t\u00eb respektuar sht\u00ebpin\u00eb. \u00c7do person q\u00eb rrezikohet nga nj\u00eb nd\u00ebrhyrje e k\u00ebsaj shkalle duhet n\u00eb parim t\u00eb jet\u00eb n\u00eb gjendje t\u00eb k\u00ebrkoj\u00eb analizimin e proporcionalitetit t\u00eb mas\u00ebs nga nj\u00eb gjykat\u00eb e pavarur n\u00eb drit\u00ebn e parimeve p\u00ebrkat\u00ebse sipas nenit 8 t\u00eb Konvent\u00ebs, pavar\u00ebsisht se mund ti ket\u00eb p\u00ebrfunduar e drejta p\u00ebr posedim sipas ligjit t\u00eb brendsh\u00ebm.\u00a0 Urdh\u00ebri i lirimit t\u00eb banes\u00ebs mund t\u00eb justifikohet vet\u00ebm n\u00ebse ai i p\u00ebrgjigjet nj\u00eb \u201cnevoje t\u00eb ngutshme sociale\u201d dhe n\u00eb qoft\u00eb se ajo \u00ebsht\u00eb \u201cn\u00eb p\u00ebrpjes\u00ebtim me q\u00ebllimin legjitim t\u00eb ndjekur\u201d. N\u00eb rastin konkret nuk ekziston nj\u00eb nevoj\u00eb e ngutshme sociale q\u00eb nj\u00eb pronar t\u00eb disponoj\u00eb pron\u00ebn e tij p\u00ebr ta kthyer at\u00eb n\u00eb nj\u00eb shesh nd\u00ebrtimi. Pronar\u00ebt nuk kan\u00eb p\u00ebr q\u00ebllim q\u00eb t\u00eb banoj\u00eb n\u00eb k\u00ebto sht\u00ebpi. Nga ana tjet\u00ebr d\u00ebbimi i padit\u00ebsit dhe shnd\u00ebrrimi i tij n\u00eb nj\u00eb t\u00eb pastreh\u00eb, nuk \u00ebsht\u00eb aspak proporcional me nevoj\u00ebn e pronarit p\u00ebr t\u00eb investuar n\u00eb tregun e nd\u00ebrtimit pron\u00ebn e tij, p\u00ebr t\u00eb sjell\u00eb m\u00eb shum\u00eb fitime. Theksojm\u00eb se k\u00ebrkuesit n\u00eb rastet konkret nuk jan\u00eb zaptues, ndaj kjo duhet t\u00eb kihet para sysh n\u00eb vler\u00ebsimin e sakt\u00eb t\u00eb t\u00eb drejtave t\u00eb tyre. Aplikuesit kan\u00eb qen\u00eb posedues n\u00eb mir\u00ebbesim dhe nuk \u00ebsht\u00eb vendosur n\u00eb k\u00ebt\u00eb pron\u00eb ilegalisht.<\/p>\n
E drejta p\u00ebr t\u00eb g\u00ebzuar nj\u00eb jet\u00eb t\u00eb qet\u00eb e familjare dhe p\u00ebr mos u cenuar e drejta e banes\u00ebs buron nga neni 8 i Konvent\u00ebs Europiane p\u00ebr t\u00eb Drejtat e Njeriut. N\u00eb interpretimin e sakt\u00eb dhe t\u00eb zgjeruar t\u00eb k\u00ebtij neni, nevojitet referimi tek jurisprudenca e GJEDNJ. Shembulli tipik \u00ebsht\u00eb Yordanova dhe t\u00eb tjer\u00ebt kund\u00ebr Bullgaris\u00eb, vendim dt. 24.04.2012. ku theksohet gjithashtu:<\/p>\n
\u2022\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Mungesa e siguris\u00eb ligjore dhe mosrespektimi i kushteve q\u00eb shoq\u00ebrohet me d\u00ebbimin e familjeve nga banesat p\u00ebrb\u00ebn nj\u00eb shkelje t\u00eb nenit 16 t\u00eb Kart\u00ebs Sociale Evropiane;<\/p>\n
\u2022\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 N\u00eb k\u00ebto raste duhet gjetur zgjidhje e pranueshme p\u00ebr t\u00eb gjitha pal\u00ebt;<\/p>\n
\u2022\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 D\u00ebbimet nuk duhet t\u2019i shnd\u00ebrrojn\u00eb personat n\u00eb t\u00eb pastreh\u00eb;<\/p>\n
\u2022\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Shtetet duhet t\u00eb marrin t\u00eb gjitha masat, duke shfryt\u00ebzuar t\u00eb gjitha burimet n\u00eb dispozicion, p\u00ebr t\u00eb siguruar strehimin alternativ adekuat.<\/p>\n
Gjykata apo organizma t\u00eb tjer\u00eb nd\u00ebrkomb\u00ebtar\u00eb vet\u00ebm n\u00eb k\u00ebto dy vitet e fundit kan\u00eb sh\u00ebnuar nj\u00eb num\u00ebr rastesh tipike kur kan\u00eb vendosur pezullimin e d\u00ebbimeve deri n\u00eb p\u00ebrfundimin e shqyrtimit dhe marrjen e nj\u00eb vendimi. K\u00ebshtu mund t\u00eb p\u00ebrmendim disa vendime q\u00eb p\u00ebrfaq\u00ebsojn\u00eb frym\u00ebn e k\u00ebsaj jurisprudence, ku p\u00ebrve c\u00ebshtjes s\u00eb referuar m\u00eb lart Yordanova dhe t\u00eb tjer\u00ebt kund\u00ebr Bullgaris\u00eb jan\u00eb edhe Saghinadze dhe t\u00eb tjer\u00ebt kund\u00ebr Gjeorgjis\u00eb, (Appl. nr. 18.768 \/ 05, gjykimi i dat\u00ebs 27 maj 2010), Dogan dhe t\u00eb tjer\u00ebt kund\u00ebr Turqis\u00eb, (Appl. nos. 8803-8811\/02, 8813\/02 dhe 8815-8819\/02, gjykimi i dat\u00ebs 29 qershor 2004.), Buckland kund\u00ebr Mbret\u00ebris\u00eb s\u00eb Bashkuar, K\u00ebrkesa nr. 40060\/08, aktgjykimi i dat\u00ebs 18 shtator 2012, etj.<\/p>\n
C\u00ebshtje t\u00eb ngjashme vihen re t\u00eb jen\u00eb trajtuar n\u00eb t\u00eb nj\u00ebjt\u00ebn m\u00ebnyr\u00eb edhe nga organizma t\u00eb tjer\u00eb nd\u00ebrkomb\u00ebtar\u00eb. N\u00eb Vendimin e Gjykat\u00ebs Interamerikane p\u00ebr t\u00eb Drejtat e Njeriut lidhur me rastin e viktimave t\u00eb t\u00ebrmetit n\u00eb Haiti q\u00eb pas t\u00ebrmetit u detyruan t\u00eb jetojn\u00eb n\u00eb vendbanime nga ku shteti donte t\u2019i nxirrte. Gjykata Interamerikane vler\u00ebsoi se masa e d\u00ebbimit t\u00eb tyre nuk duhej marr\u00eb dhe se ata q\u00eb jan\u00eb d\u00ebbuar tashm\u00eb duhet t\u00eb zhvendosen n\u00eb vendbanime q\u00eb sigurojn\u00eb kushte t\u00eb mira jetese . Gjithashtu vlen t\u00eb p\u00ebrmendim edhe dy vendime (n\u00eb lidhje me zgjidhjen e t\u00eb nj\u00ebjt\u00ebs c\u00ebshtje t\u00eb rom\u00ebve n\u00eb Bullgari) t\u00eb cil\u00ebt thon\u00eb se nuk duhet marr\u00eb masa p\u00ebr d\u00ebbimin direkt apo indirekt t\u00eb komunitetit rom, deri n\u00eb pritje t\u00eb komunikimit nga ana e Komitetit t\u00eb t\u00eb Drejtave t\u00eb OKB-s\u00eb. N\u00eb t\u00eb gjitha rastet numri i personave t\u00eb prekur \u00ebsht\u00eb tep\u00ebr i lart\u00eb, gjejm\u00eb persona q\u00eb jetojn\u00eb n\u00eb varf\u00ebri ekstreme, situatat problematike nuk kan\u00eb lindur si pasoj\u00eb e veprimeve t\u00eb gabuara t\u00eb aplikant\u00ebve, si dhe shteti nuk e ka mohuar n\u00eb p\u00ebrgjith\u00ebsi se duhet t\u00eb merren masa p\u00ebr t\u00eb ndihmuar grupet p\u00ebrkat\u00ebse t\u00eb popullsis\u00eb.