N\u00eb dat\u00ebn 10 dhjetor dhe dit\u00ebt n\u00eb vijim, gazetari Elton Qyno nga televizioni \u201cOra News\u201d publikoi biseda mes an\u00ebtar\u00ebve t\u00eb nj\u00eb grupi kriminal t\u00eb cilin e kishte prej disa koh\u00ebsh n\u00ebn hetim. K\u00ebto komunikime, t\u00eb inkriptuara n\u00eb platform\u00ebn \u201cSky\u201d, p\u00ebrkonin me dosjen hetimore t\u00eb grupit kriminal, gj\u00eb q\u00eb ngriti dyshime nga ana e SPAK se informacioni kishte rrjedhur pik\u00ebrisht nga kjo dosje.<\/p>\n\n\n\n
Zbulimi i sekretit hetimor p\u00ebrb\u00ebn nj\u00eb vep\u00ebr penale, dhe subjektet t\u00eb cilat mbahen p\u00ebrgjegj\u00ebse dhe hetohen p\u00ebr k\u00ebt\u00eb jan\u00eb prokuror\u00ebt dhe oficer\u00ebt e policis\u00eb gjyq\u00ebsore (pra hetuesit). Gazetar\u00ebt mbajn\u00eb p\u00ebrgjegj\u00ebsi penale vet\u00ebm kur injorojn\u00eb paralajm\u00ebrimin nga prokuroria p\u00ebr t\u00eb mos e zbuluar sekretin hetimor. N\u00eb dat\u00ebn 13 dhjetor, SPAK i k\u00ebrkoi gazetarit q\u00eb t\u00eb firmos\u00eb nj\u00eb deklarat\u00eb q\u00eb do t\u2019i ndalonte publikimet lidhur me sekretin hetimor n\u00eb fjal\u00eb, dhe k\u00ebshtu ndodhi, pra nga ana e tij nuk ka asnj\u00eb shkelje.<\/p>\n\n\n\n
Nd\u00ebrkoh\u00eb, SPAK e mbajti t\u00eb izoluar gazetarin dhe i b\u00ebri presion q\u00eb t\u00eb zbulonte burimet e tij t\u00eb informacionit – t\u00eb dyshuar ishin vet\u00eb prokuror\u00ebt e SPAK. Pasi Qyno e refuzoi k\u00ebt\u00eb k\u00ebrkes\u00eb (burimet e gazetar\u00ebve jan\u00eb konfidenciale), me k\u00ebrkes\u00eb t\u00eb prokuroris\u00eb gjykata vendosi q\u00eb gazetarit t\u2019i b\u00ebhej kontroll fizik, kontroll banese dhe t\u2019i sekuestroheshin t\u00eb dh\u00ebnat kompjuterike n\u00eb sht\u00ebpi dhe n\u00eb pun\u00eb.<\/p>\n\n\n\n
Gjat\u00eb kontrollit fizik u gjet vet\u00ebm \u00e7el\u00ebsi i makin\u00ebs, k\u00ebshtu q\u00eb u b\u00eb edhe kontrolli i makin\u00ebs – pa vendim gjykate – ku u sekuestrua nj\u00eb USB me muzik\u00eb. M\u00eb pas, i erdhi radha kontrollit t\u00eb banes\u00ebs me prezenc\u00ebn e gazetarit por jo t\u00eb avokatit, duke terrorizuar dy f\u00ebmij\u00ebt dhe bashk\u00ebshorten e tij. Gjat\u00eb kontrollit t\u00eb banes\u00ebs mb\u00ebrriti nj\u00eb avokat i sjell\u00eb prej miqve t\u00eb tij gazetar\u00eb, i cili k\u00ebrkoi t\u00eb ishte pjes\u00eb e procedur\u00ebs, dhe pas shum\u00eb debateve u pranua. Nga banesa u sekuestrua kompjuteri (i cili p\u00ebrdoret nga e gjith\u00eb familja, p\u00ebrfshir\u00eb nga f\u00ebmij\u00ebt p\u00ebr detyrat e shkoll\u00ebs e p\u00ebr loj\u00ebra), disa USB, CD dhe dokumente t\u00eb ndryshme. M\u00eb pas, kontrolli i radh\u00ebs ishte n\u00eb vendin e pun\u00ebs, pra n\u00eb televizionin \u201cOra News\u201d, ku u sekuestrua kompjuteri i pun\u00ebs s\u00eb gazetarit, disa USB dhe CD. Kjo u realizua pa pranin\u00eb e avokatit t\u00eb Ora News, duke marr\u00eb parasysh q\u00eb kompjuteri i p\u00ebrket televizionit.<\/p>\n\n\n\n
S\u00eb fundi, pa nj\u00eb urdh\u00ebr gjykate, gazetarit iu sekuestruan dy telefonat celular\u00eb q\u00eb i kishte l\u00ebn\u00eb n\u00eb nj\u00eb bar-kafe p\u00ebrball\u00eb SPAK p\u00ebrpara se t\u00eb hynte n\u00eb zyrat e tyre (ku nuk lejohen k\u00ebto pajisje). Nd\u00ebrkoh\u00eb, kontrollet kishin vazhduar edhe n\u00eb ambientet e tualetit, ku ishin shkat\u00ebrruar n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb brutale disa pjes\u00eb t\u00eb tualetit.<\/p>\n\n\n\n
Tani le t\u00eb kthehemi pas n\u00eb vitin 2021, tek rasti i gazetarit t\u00eb portalit \u201cLapsi.al\u201d, ku nj\u00eb urdh\u00ebr i ngjash\u00ebm p\u00ebr sekuestrim u dha nga SPAK p\u00ebr t\u00eb zbuluar se nga kishte dal\u00eb lista e patronazhist\u00ebve. Dy gazetar\u00eb t\u00eb portalit, Armand Shkullaku dhe Andi Bushati, me mbrojtjen e avokat\u00ebve t\u00eb qendr\u00ebs \u201cRes Publica\u201d k\u00ebrkuan nga Gjykata e Strasburgut pezullimin e sekuestrimit. Kjo gjykat\u00eb e dha urdh\u00ebrin e pezullimit n\u00eb koh\u00eb rekord prej dy dit\u00ebsh, rast i paprecedent. I pak\u00ebnaqur me k\u00ebt\u00eb vendim, SPAK u ankua pran\u00eb Gjykat\u00ebs s\u00eb Lart\u00eb, por kjo e fundit mori vendimin e pazakont\u00eb p\u00ebr t\u00eb njehsuar praktik\u00ebn gjyq\u00ebsore me standardet nd\u00ebrkomb\u00ebtare. N\u00eb 23 dhjetor 2021 Gjykata e Lart\u00eb urdh\u00ebroi t\u00eb gjith\u00eb gjykatat e niveleve m\u00eb t\u00eb ul\u00ebta q\u00eb sekuestrimi i materialeve t\u00eb gazetar\u00ebve profesionist\u00eb mund t\u00eb lejohet vet\u00ebm me disa kushte t\u00eb p\u00ebrmbledhura m\u00eb posht\u00eb:<\/p>\n\n\n\n
Asnj\u00eb nga k\u00ebto kushte nuk u zbatua n\u00eb rastin gazetarit Elton Qyno, ku jo vet\u00ebm iu sekuestruan pa t\u00eb drejt\u00eb t\u00eb gjith\u00eb pajisjet personale, por k\u00ebshtu mund t\u2019i zbulohen t\u00eb gjith\u00eb burimet dhe sekretet profesionale, p\u00ebrfshir\u00eb edhe ato t\u00eb \u00e7\u00ebshtjeve t\u00eb tjera q\u00eb ka ndjekur. E gjith\u00eb kjo procedur\u00eb ku u p\u00ebrfshin\u00eb sekuestrime pa urdh\u00ebr gjykate, \u00ebsht\u00eb realizuar pa kujdesin minimal q\u00eb t\u00eb pakt\u00ebn pajisjet e materialet t\u00eb vuloseshin q\u00eb t\u00eb mos hapeshin pa pranin\u00eb e personit dhe avokatit t\u00eb tij.<\/p>\n\n\n\n
Avokat\u00ebt e qendr\u00ebs \u201cRes Publica\u201d kan\u00eb b\u00ebr\u00eb sot nj\u00eb ankim p\u00ebr sekuestrimin dhe pritet q\u00eb gjykata ta marr\u00eb \u00e7\u00ebshtjen n\u00eb hetim. N\u00eb vijim, do t\u00eb pergatisim edhe nj\u00eb k\u00ebrkes\u00eb q\u00eb K\u00ebshilli i Lart\u00eb Gjyq\u00ebsor t\u00eb nisi procedurat e shkarkimit t\u00eb gjyqtares q\u00eb ka marr\u00eb vendimet, pasi ka shkelur hapur k\u00ebrkesat e diktuara nga Gjykata e Lart\u00eb dhe gjith\u00eb standardet nd\u00ebrkomb\u00ebtare. Kjo ka d\u00ebmtuar r\u00ebnd\u00eb jo vetem gazetarin Elton Qyno por t\u00eb gjith\u00eb gazetarin\u00eb n\u00eb Shqip\u00ebri, pasi nj\u00eb m\u00ebnyr\u00eb e till\u00eb t\u00eb vepruari b\u00ebn q\u00eb burimet potenciale t\u00eb hezitojn\u00eb t\u00eb bashk\u00ebpunojn\u00eb me gazetar\u00ebt n\u00eb t\u00eb ardhmen.<\/p>\n\n\n\n
Megjithat\u00eb, duhet t\u00eb themi q\u00eb ka ende shpres\u00eb dhe Res Publica po p\u00ebrpiqet t\u2019i jap\u00eb zgjidhje k\u00ebsaj \u00e7\u00ebshtjeje. N\u00ebse rr\u00ebzohet urdh\u00ebri i sekuestrimit, do t\u00eb ndalohet kopjimi dhe p\u00ebrdorimi i t\u00eb dh\u00ebnave t\u00eb gazetarit Qyno. Gjithashtu, nd\u00ebshkimi i gjyqtares do t\u00eb krijohet nj\u00eb model m\u00eb t\u00eb p\u00ebrshtatsh\u00ebm p\u00ebr \u00e7\u00ebshtje t\u00eb tjera n\u00eb t\u00eb ardhmen.<\/p>\n\n\n\n