Prej disa muajsh n\u00eb media jan\u00eb shfaqur rregullisht disa avokat\u00eb t\u00eb rinj t\u00eb cil\u00ebt shprehen se p\u00ebrfaq\u00ebsojn\u00eb Res Publica. P\u00ebr se b\u00ebhet fjal\u00eb?<\/p>\n
B\u00ebhet fjal\u00eb p\u00ebr nj\u00eb organizat\u00eb jofitimprur\u00ebse, e cila ka p\u00ebr q\u00ebllim t\u00eb mund\u00ebsoj\u00eb akseksin n\u00eb drejt\u00ebsi n\u00ebp\u00ebrmjet dh\u00ebnies s\u00eb ndihm\u00ebs juridike pa pages\u00eb, duke realizuar interesin publik dhe duke promovuar barazin\u00eb e t\u00eb drejtave p\u00ebr t\u00eb gjith\u00eb.<\/p>\n
Si lindi Res Publica?<\/p>\n
Formalisht krijimi i Res Publica p\u00ebrkon me regjistrimin e saj si qend\u00ebr n\u00eb Gjykat\u00ebn e Rrethit Gjyq\u00ebsor Tiran\u00eb. Por natyrisht q\u00eb p\u00ebrpara k\u00ebtij momenti formal, qendrojn\u00eb p\u00ebrpjekjet m\u00eb t\u00eb hershme t\u00eb grupit fillestar t\u00eb pun\u00ebs, i cili u angazhua me \u00e7\u00ebshtje t\u00eb nj\u00eb ndjeshm\u00ebrie t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb sociale q\u00eb prekin interesin publik.<\/p>\n
Grupi fillestar u krijua si pasoj\u00eb e angazhimit spontan t\u00eb nj\u00eb grupi miqsh n\u00eb nj\u00eb moment t\u00eb v\u00ebshtir\u00eb p\u00ebr shoq\u00ebrin\u00eb shqiptare, t\u00eb njohur p\u00ebr opinionin publik. B\u00ebhet fjal\u00eb p\u00ebr shp\u00ebrthimin e G\u00ebrdecit n\u00eb 15 mars 2008, ku si pasoj\u00eb e shp\u00ebrthimit tragjik, shum\u00eb njer\u00ebz mbet\u00ebn viktima t\u00eb menaxhimit t\u00eb pap\u00ebrgjegjsh\u00ebm nga ana e autoriteteve shtet\u00ebrore, t\u00eb procesit t\u00eb demontimit t\u00eb arm\u00ebve n\u00eb fabrik\u00ebn fam\u00ebkeqe.<\/p>\n
Me kalimin e koh\u00ebs, duke par\u00eb kompleksitetin q\u00eb \u00e7\u00ebshtja mori n\u00eb shum\u00eb nivele, kryesisht n\u00eb at\u00eb ligjor dhe procedural, nisur nga situata e krijuar p\u00ebr familjar\u00ebt e viktimave, t\u00eb cil\u00ebt nuk po arrinin t\u00eb gjenin dot drejt\u00ebsi, si dhe nga eksperiencat personale t\u00eb \u00e7do dite lidhur me mosfunksionimin e<\/p>\n
hallkave t\u00eb caktuara t\u00eb drejt\u00ebsis\u00eb shqiptare, grupi fillestar i pun\u00ebs pati iden\u00eb e organizimit t\u00eb mir\u00ebfillt\u00eb p\u00ebr t\u2019i dh\u00ebn\u00eb nj\u00eb tjet\u00ebr impuls \u00e7\u00ebshtjes dhe efektivitetit t\u00eb zgjidhjes s\u00eb saj.<\/p>\n
Cil\u00ebt jan\u00eb njer\u00ebzit e Res Publica?<\/p>\n
B\u00ebhet fjal\u00eb p\u00ebr nj\u00eb grup jurist\u00ebsh t\u00eb rinj, pjes\u00ebtar\u00eb t\u00eb p\u00ebrhersh\u00ebm t\u00eb stafit t\u00eb Res Publica, si dhe t\u00eb tjer\u00eb jurist\u00eb dhe specialist\u00eb t\u00eb jasht\u00ebm t\u00eb fushave q\u00eb lidhen me objektin e veprimtaris\u00eb, si ekspert\u00eb n\u00eb \u00e7\u00ebshtjet sociale, n\u00eb \u00e7\u00ebshtjet e familjes, n\u00eb \u00e7\u00ebshtjet e pun\u00ebs, etj.<\/p>\n
Personalisht vij nga nj\u00eb formim juridik dhe eksperienc\u00eb si juriste dhe pedagoge n\u00eb fush\u00ebn e drejt\u00ebsis\u00eb. Angazhimi me Res Publica n\u00ebnkupton jo vet\u00ebm nj\u00eb kontribut personal n\u00eb mbrojtjen e t\u00eb drejtave t\u00eb njeriut, por gjithashtu p\u00ebrfaq\u00ebson\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 nj\u00eb mund\u00ebsi shum\u00eb t\u00eb mir\u00eb p\u00ebr t\u2019u pasuruar me eksperienc\u00eb dhe rritje profesionale, duke pasur parasysh angazhimin q\u00eb k\u00ebrkon kjo pun\u00eb, p\u00ebrgatitjen e vazhdueshme, larmin\u00eb e \u00e7\u00ebshtjeve sociale, etj.<\/p>\n
Andi Kananaj, nj\u00eb tjet\u00ebr koleg dhe kontribues kryesor i Res Publica, vjen si njoh\u00ebs shum\u00eb i mir\u00eb i shoq\u00ebris\u00eb civile, me nj\u00eb eksperienc\u00eb disa vje\u00e7are dhe t\u00eb pasur n\u00eb fush\u00ebn e t\u00eb drejtave, promovimit t\u00eb shoq\u00ebris\u00eb civile, t\u00eb p\u00ebrballjes me institucionet n\u00eb raport me qytetarin, etj. E gjith\u00eb kjo e mb\u00ebshtetur edhe n\u00eb formimin e tij n\u00eb drejt\u00ebsi dhe eskperienc\u00ebn n\u00eb fush\u00ebn ligjore p\u00ebrgjat\u00eb pun\u00ebs disa vje\u00e7are n\u00eb shoq\u00ebrin\u00eb civile. I angazhuar\u00a0\u00a0 vazhdimisht\u00a0\u00a0 n\u00eb p\u00ebrcaktimin\u00a0 e\u00a0 strategjis\u00eb\u00a0 s\u00eb mbrojtjes ligjore, Andi gjithashtu ka dh\u00ebn\u00eb dhe vazhdon t\u00eb jap\u00eb nj\u00eb kontribut shum\u00eb t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm n\u00eb koordinimin e grupi t\u00eb pun\u00ebs dhe n\u00eb marr\u00ebdh\u00ebniet me mediat.<\/p>\n
Dorian Matlija vjen nga nj\u00eb eksperienc\u00eb gjithashtu e pasur n\u00eb avokatur\u00eb, sidomos p\u00ebr sa i p\u00ebrket ligjit procedural dhe p\u00ebrballjes me gjykatat. Kjo eksperienc\u00eb \u00ebsht\u00eb e pasuruar edhe nga angazhimet e tij t\u00eb m\u00ebparshme si jurist n\u00eb administrat\u00ebn shtet\u00ebrore n\u00eb pozicione drejtuese. Dori \u00ebsht\u00eb vazhdimisht i angazhuar me kontaktet dhe marr\u00ebdh\u00ebniet me individ\u00ebt, kategorit\u00eb dhe grupet n\u00eb nevoj\u00eb, me institucionet, kryesisht ato gjyq\u00ebsore, duke qen\u00eb gjithashtu nj\u00eb nga avokat\u00ebt kryesor\u00eb t\u00eb grupit t\u00eb pun\u00ebs.<\/p>\n
Cili \u00ebsht\u00eb projekti m\u00eb i r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm me t\u00eb cilin po merreni tani?<\/p>\n
Qendra \u00ebsht\u00eb e angazhuar n\u00eb nj\u00eb seri projektesh t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsishme, prej t\u00eb cil\u00ebve sidoqoft\u00eb m\u00eb i r\u00ebnd\u00ebsishmi mbetet projekti mbi G\u00ebrdecin, i cili motivoi edhe krijimin e qendr\u00ebs. \u00c7\u00ebshtja \u00ebsht\u00eb nga m\u00eb t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsishmet jo vet\u00ebm p\u00ebr kapitalin e d\u00ebmtuar njer\u00ebzor si pasoj\u00eb e shp\u00ebrthimit, por sidomos\u00a0\u00a0 p\u00ebr\u00a0\u00a0 implikimin\u00a0\u00a0 e organeve shtet\u00ebrore n\u00eb k\u00ebt\u00eb \u00e7\u00ebshtje, p\u00ebrgjegj\u00ebsit\u00eb e thella t\u00eb munguara nga ana e organeve shtet\u00ebrore n\u00eb ekspozimin tragjik t\u00eb banor\u00ebve t\u00eb zon\u00ebs ndaj pasojave tragjike dhe shum\u00eb t\u00eb r\u00ebnda mbi sh\u00ebndetin, integritetin njer\u00ebzor, c\u00ebnimin e pron\u00ebs, mbrojtjen e munguar t\u00eb t\u00eb miturve, etj. Por ajo q\u00eb e b\u00ebn akoma m\u00eb t\u00eb r\u00ebnd\u00eb ngjarjen \u00ebsht\u00eb fakti se sot e k\u00ebsaj dite p\u00ebrgjegj\u00ebsit kryesor\u00eb p\u00ebr k\u00ebt\u00eb tragjedi nuk jan\u00eb akoma p\u00ebrpara organeve t\u00eb drejt\u00ebsis\u00eb.<\/p>\n
Sidoqoft\u00eb, Res Publica ka n\u00eb axhend\u00ebn e saj nj\u00eb s\u00ebr\u00eb projektesh t\u00eb tjera lidhur m\u00eb \u00e7\u00ebshtjet e pun\u00ebsimit dhe t\u00eb pushimit nga puna, si n\u00eb rastin e punonj\u00ebsve t\u00eb Albpetrolit, apo t\u00eb siguris\u00eb s\u00eb munguar n\u00eb pun\u00eb t\u00eb minator\u00ebve, \u00e7\u00ebshtja e ushtarak\u00ebve dhe e sigurimeve t\u00eb tyre shoq\u00ebrore, etj.<\/p>\n
Si\u00e7 mund t\u00eb kuptohet, q\u00ebllimi yn\u00eb \u00ebsht\u00eb adresimi i \u00e7\u00ebshtjeve n\u00eb m\u00ebnyr\u00ebn e duhur p\u00ebrpara institucioneve t\u00eb drejt\u00ebsis\u00eb lidhur me grupe identitare apo kategori n\u00eb nevoj\u00eb t\u00eb cilat n\u00ebse kan\u00eb sukses, mund t\u00eb krijojn\u00eb precedent\u00eb pozitiv\u00eb p\u00ebr t\u00eb ardhmen.<\/p>\n
Si do ta p\u00ebrshkruanit pun\u00ebn tuaj?<\/p>\n
Puna q\u00eb kryejm\u00eb \u00ebsht\u00eb m\u00ebse angazhuese dhe si \u00e7do angazhim serioz k\u00ebrkon pasionin p\u00ebr pun\u00ebn dhe sidomos p\u00ebr njer\u00ebzit. Ajo ka t\u00eb b\u00ebj\u00eb me njer\u00ebzit me t\u00eb cil\u00ebt ndahen eksperienca, \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 me p\u00ebrgatitjen e vazhdueshme profesionale e cila sfidohet nga larmia e \u00e7\u00ebshtjeve q\u00eb lindin, por edhe me d\u00ebshir\u00ebn p\u00ebr t\u00eb ndihmuar dhe realizuar di\u00e7ka t\u00eb mir\u00eb. Ka t\u00eb b\u00ebj\u00eb edhe me koleg\u00ebt dhe m\u00eb m\u00ebnyr\u00ebn se si punohet n\u00eb grup.<\/p>\n
P\u00ebrballja me \u00e7\u00ebshtjet probono \u00ebsht\u00eb nj\u00eb sfid\u00eb e vazhdueshme n\u00eb fushat ku drejt\u00ebsia vepron ose duhet t\u00eb veproj\u00eb, gj\u00eb q\u00eb k\u00ebrkon p\u00ebrkushtim por q\u00eb t\u00eb jep nj\u00ebkoh\u00ebsisht edhe k\u00ebnaq\u00ebsi.<\/p>\n
\u00c7\u2019p\u00ebrshtypje keni p\u00ebr aktivitetin e deritanish\u00ebm dhe cila \u00ebsht\u00eb perspektiva p\u00ebr t\u00eb ardhmen?<\/p>\n
Duke qen\u00eb n\u00eb hapat e par\u00eb t\u00eb eksperienc\u00ebs ton\u00eb t\u00eb pun\u00ebs s\u00eb organizuar n\u00eb grup si dhe duke pasur parasysh kompleksitetin e veprimtarive t\u00eb deritanishme, mund t\u00eb them se kemi ecur mjaft mir\u00eb dhe t\u00eb koordinuar si n\u00eb aspektin e brendsh\u00ebm, pra me nj\u00ebri tjetrin, dhe n\u00eb at\u00eb t\u00eb jasht\u00ebm, pra lidhur me grupet e interesit, me individ\u00ebt n\u00eb nevoj\u00eb, me institucione e partner\u00eb q\u00eb merren m\u00eb \u00e7\u00ebshtje t\u00eb ngjashme dhe q\u00eb na japin mund\u00ebsin\u00eb q\u00eb t\u00eb p\u00ebrfitojm\u00eb nga eksperienca t\u00eb tjera t\u00eb suksesshme.<\/p>\n
\u00cbsht\u00eb gjithashtu e r\u00ebnd\u00ebsishme t\u00eb theksohet se ndihma p\u00ebr njer\u00ebzit, realizimi i ndryshimit t\u00eb mentalitetit mbi ligjin dhe besimin tek ai jan\u00eb shp\u00ebrblyese dhe frym\u00ebzuese gjithashtu, sepse ligji, me p\u00ebrgatitjen, p\u00ebrkushtimin dhe ndjeshm\u00ebrin\u00eb e duhur, funksionon. Duhet t\u00eb funksionoj\u00eb.